I 1976, tharla robáil traenach a mhairfeas i gcuimhne na ndaoine go deo.

I lár na hoíche, ar an 30ú Márta, thaistil seachtar déag ó Bhaile Átha Cliath go Contae Cill Dara, i gcarr a bhí fuadaithe, chuig trasnú traenach bheag fada amuigh faoin tuath.

Ag a haon a chloig ar maidin, chuaigh ceathrar acu chuig teach feirme díreach i aice leis an líne iarnróid agus chnag siad ar an doras, ag ligin orthu gur Gardaí a ba iad.

Is ansin a choinnigh siad bean, fear agus triúr páiste dá gcuid faoi bhéal gunna.

Dhá uair a chloig níos déanaí, bhí traen poist ar an bhealach ó Chorcaigh go Baile Átha Cliath, nuair a phléasc an geaing an iarnród taobh thiar den teach feirme agus tháinig an traen chun stopadh.

Choinnigh siad an tiománaí agus an criú traein faoi bhagairt.

Chuaigh siad ar bord agus ghoid dhá chéad míle punt, tuairim ar milliún euro sa lá atá inniu ann.

An rud a tharla ina dhiaidh sin áfach, ba chúis náire agus conspóide é don Stáit.

Cúisíodh triúr fear as robáil nach raibh aon páirt acu ann agus maireann na hiarmhairtí go fóill d’Osgur Breathnach,do Nicky Kelly agus do Brian McNally.

Ar Seachtain amharcann Íte Ní Chionnaith, iar-léachtóir iriseoireachta agus iar-bhall den IRSP, siar ar an chonspóid lena dearcadh féin a thabhairt ar an robáil agus ar an mhéid a thit amach ina dhiaidh.

Foclóir:

Faoi bhéal gunna: At gunpoint

Ráiteas: Statement

Pleascáin: Explosives

Iomrall ceartais: Miscarriage of justice

Gabh: Arrest

Baill: Members

Droch-íde: abuse or ill treatment

Bagairt: Threat

Seán: Deny

Cuireadh iachall orthu: They were forced to

Fianaise: Evidence

An Chúirt Choiriúil Speisialta: The Special Criminal Court

Éadóchasach: Hopeless

In ainneoin: Despite

Ciontach: Guilty

D’éalaigh sé: He escaped

Achomharc: Legal appeal

Ciontú: Conviction

Cuir ar neamhní: To quash

Cúiseanna daonna: Humanitarian grounds

See omnystudio.com/listener for privacy information.