Showing results by narrator "Maarten van Rossem" in All Categories

Wat is onze plaats binnen de geschiedenis van de mensheid, van het leven op aarde, van onze planeet, het zonnestelsel en het gehele heelal? Waarom zouden we ons moeten interesseren voor deze geschiedenis op grote schaal, van de Big Bang tot het heden? In zijn college beantwoordt Maarten van Rossem deze en andere vragen en geeft hij een overzicht van ons alomvattende verleden.

Vladimir Lenin en Josef Stalin waren de eerste twee leiders van de Sovjet-Unie. Door de verschillen in achtergrond, opleiding en ideologische opvattingen, hebben zij hun eigen stempel gedrukt op de politieke, industriële, economische en sociologische ontwikkeling van Rusland en haar inwoners. Beiden hebben de industrialisatie van het overwegend agrarische Rusland versneld. Maar daarnaast kwamen miljoenen mensen om het leven tijdens de jaren van de Grote Zuivering onder Lenin en later onder het terreurbewind van Stalin.

In dit 4 uur durende hoorcollege plaatst Maarten van Rossem het leven van Hitler in een historische context. Veel is er bekend over de gruwelen uit de Tweede Wereldoorlog, maar hoe was het mogelijk dat één persoon zo verschrikkelijk veel invloed kon vergaren in zo'n korte tijd? Van Rossem schetst een historische biografie over de man die bijna een volk vernietigde en Duitsland in een desastreuze oorlog stortte.

Nederlands bekendste historicus Maarten van Rossem analyseert het ontstaan, het verloop en de gevolgen van het omvangrijkste gewapende conflict dat de wereld gekend heeft. In zijn vier uur durende hoorcollege neemt hij de luisteraar mee langs de belangrijkste beslismomenten die van doorslaggevende betekenis waren. Met kennis van de vele historische onderzoeken en met zijn unieke humor gaat hij verder dan de bekende feiten en biedt hij een totaalbeeld van dit grote conflict.

Maarten van Rossem schetst in dit hoorcollege de sociaal-economische geschiedenis van de Europese samenwerking na de Tweede Wereldoorlog en de daarmee samenhangende economische integratie van Europa. De meeste West-Europese landen vertonen na 1945 een in hoge mate identiek patroon: sterke welvaartsgroei tot halverwege de jaren zeventig en steeds meer economische samenwerking tussen die landen. Nadat de enorme groeispurt in de jaren zeventig was doodgelopen leidde het neoliberalisme tot verdere groei, maar ook tot de kredietcrisis.

In 1939 startten de Amerikanen in het geheim het Manhattan Project dat zou leiden tot de ontwikkeling van de atoombom en het gebruik ervan op Hiroshima en Nagasaki. Maarten van Rossem behandelt de geschiedenis van het ontstaan van het meest destructieve en gevreesde wapen. Een boeiend en multidisciplinair college over de atoombom en de nucleaire wapenwedloop die daar op volgde.

Sinds de snelle opkomst van Pim Fortuin in 2002 is de Nederlandse politiek veranderd. De politieke partijen lijken zich inmiddels te hebben hervonden. Niet door zich tegen het populisme te keren, maar eerder door het te erkennen. Wat is populisme? En is het echt zo nieuw of is het onlosmakelijk deel van de democratie?

Het begin van de 20e eeuw werd geconfronteerd met een van de bloedigste conflicten uit de geschiedenis. Een groot deel van de politieke geschiedenis van die eeuw kan herleid worden tot de volkomen onverwachte en desastreuze gevolgen van de Eerste Wereldoorlog. Miljoenen mensen komen om in deze eerste gemechaniseerde oorlog en het conflict veroorzaakte een langdurige en ingrijpende destabilisering van de politieke, economische en strategische verhouding in Europa.

In dit hoorcollege geeft Maarten van Rossem zijn visie op de ontstaansgeschiedenis van het industriële westen. Hij verhaalt over de ontwikkelingen die de industriële revolutie in Engeland mogelijk maakten en waarom die juist in Engeland en niet in China plaatsvonden. Natuurwetenschappelijke ontdekkingen in de 17e eeuw en de behoefte om mijngangen droog te houden, leidden in Engeland rond 1700 tot de uitvinding van de eerste stoommachine.

Maarten van Rossem behandelt in dit college de geschiedenis van het Westerse kapitalisme in de afgelopen eeuw, van de Great Depression tot nu. In de drie decennia na de Tweede Wereldoorlog was er sprake van een sterke economische groei en werd er gewerkt aan de opbouw van de moderne verzorgingsstaat. In de loop van de jaren zeventig stagneerde de groei. Zoekend naar een nieuw economisch model, triomfeerde onder Thatcher en Reagan het neoliberalisme.

In "Amerika: een moderne geschiedenis" zet prof. dr. Maarten van Rossem op humoristische wijze de ontwikkeling van de VS in de laatste eeuw uiteen. In een lezing van zes hoofdstukken rijgt Van Rossem moeiteloos verschillende onderwerpen als de emancipatie van de zwarte burgerbevolking, de New Deal en de periode van de Koude Oorlog aaneen. Een boeiende reis door de geschiedenis van de enige overgebleven supermacht.

De 20ste eeuw is de eeuw van de massamotorisering. In 1913 begon de eerste massale serieproductie van auto’s in Amerika. Door een efficiënt productieproces lukte het de industrieel Henry Ford om de T-Ford relatief goedkoop op de markt te brengen en daarmee toegankelijk te maken voor de groeiende middenklasse. In Europa kwam de automobilisering van de samenleving pas op gang na 1960. Elk Europees industrieland leverde een eigen bijdrage.

De Koude Oorlog was lang niet zo koud als de term doet vermoeden. Aan de periferie van beide invloedssferen werd wel degelijk bloedig gestreden. Conflicten in Korea, Cambodja en Vietnam eisten miljoenen slachtoffers. Van Rossem schetst in dit college de historische ontwikkelingen en laat zien hoe wij de Koude Oorlog na het ineenstorten van de Sovjet-Unie zijn gaan beschouwen.

Heeft wetenschap nut? Deze vraag is even briljant als absurd. Absurd omdat er maar weinig mensen zullen twijfelen aan de toegevoegde waarde die de moderne wetenschap ons sinds de wetenschappelijke revolutie heeft gebracht. Toch ook briljant, omdat juist de wetenschap zelf een kritische houding moet hebben t.a.v. alles, dus ook zichzelf.

Op dinsdag 8 november 2016 kiest Amerika een nieuwe president. Maar hoe werken die verkiezingen nou precies? Zo is de winnaar niet noodzakelijkerwijs de persoon met de meeste stemmen. In dit hoorcollege van bijna twee uur behandelt Maarten van Rossem de geschiedenis, de context en de werking van de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Zo brengt hij de luisteraar op de hoogte van onderwerpen als kiescolleges, swing-states, gerrymandering en de rol van TV spotjes. Hij behandelt tevens de geschiedenis en ontwikkeling van de Amerikaanse presidentsverkiezingen in de tweede helft van 20ste eeuw.

In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Maar kunnen we wel van het verleden leren? Misschien helpt geschiedenis gebeurtenissen, trends en nieuws in perspectief te zetten en kan het zo een remedie vormen voor onze kortzichtige blik. Maarten van Rossem behandelt in dit hoorcollege de rol van geschiedenis en geschiedenisstudie in een samenleving die niet verder kijkt dan de dag van morgen.